Jak zaoszczędzić na uzbrojeniu sił zbrojnych? Cz.1 – Unifikacja wyposażenia Wojsk Lądowych

Na koszt zakupu nowoczesnego sprzętu wojskowego składa się wiele elementów. Można jednak znacząco zaoszczędzić na takich zakupach, zmniejszając koszty jednostkowe i zwiększając zaangażowanie własnego przemysłu. Unifikacja wyposażenia – to rozwiązanie, które proponują eksperci Triple Sea Foundation.

Podstawa filozoficzna:
„Gdy wieją wichry zmian, jedni budują mury, inni budują wiatraki”
Sun Tzu

Zacznijmy od przykładu. Niech będzie nim nowoczesny samolot bojowy. Czy koszt jego zakupu, to przykładowo 60-80 mln USD za sztukę to cały, pełny wydatek? Oczywiście, że nie. Aby móc obliczyć koszt zakupu systemu uzbrojenia, trzeba wziąć pod uwagę parametr TCO (Total Cost Ownership), czyli całkowity koszt posiadania. Zawiera on wszystkie (przewidywalne) koszty, z jakimi przyjdzie się zmierzyć. I tak, w przypadku zakupu wspomnianego samolotu bojowego, TCO w ciągu 30 lat obejmie następujące elementy:
• zakup samolotu: płatowiec i silnik,
• zakup pakietów części zamiennych,
• koszt modernizacji wyposażenia pilotażowo-nawigacyjnego i zadaniowego po upływie 15 lat (Mid-Life Upgrade),
• koszt usunięcia niektórych awarii, które “wychodzą” w trakcie eksploatacji,
• zakup paliwa i innych płynów eksploatacyjnych,
• zakup pakietów uzbrojenia,
• przeszkolenie obsługi naziemnej,
• przeszkolenie pilotów,
• zakup i przystosowanie maszyn szkolno-treningowych, zdolnych do szkolenia pilotów na dany typ maszyny bojowej,
• zakup trenażerów i symulatorów,
• przystosowanie infrastruktury baz lotniczych do danego typu samolotu – budowa hangarów, stanowisk obsługi technicznej itd.,
• zakup sprzętu lotniskowego do obsługi maszyn,
• przystosowanie warsztatów remontowych do obsługi danego typu maszyn – szkolenia techniczne, dostęp do informacji technicznej producenta, urządzenia, oprogramowanie itd.

Faktem jest również, że im więcej typów samolotów bojowych w linii, tym więcej problemów. Zwłaszcza wtedy, gdy posiadane w linii samoloty są dostarczane przez różnych producentów.

Jednak dotyczy to wszystkich rodzajów uzbrojenia i sprzętu wojskowego.

W pierwszej części zajmiemy się Wojskami Lądowymi.

Czołg Leopard 2 / Polski think tank Triple Sea Foundation Experts / WWW.TSFE.PL / Źródło: Photo by Bundesheer.Fotos on Foter.com / CC BY-NC-SA

Mniej typów – mniej problemów i wydatków. I większa szansa dla przemysłu.

Mniejsza ilość typów uzbrojenia i sprzętu wojskowego pozwala na:
• zmniejszenie kosztów szkolenia personelu,
• zmniejszenie kosztów pozyskania licencji,
• zmniejszenie kosztu jednostkowego jednej sztuki sprzętu, albowiem jest on produkowany w większych ilościach,
• łatwiejsze przystosowanie przemysłu do pozyskanej technologii (wdrożenie),
• tańsze naprawy i serwisowanie,
• niższe koszty opracowania i modernizacji w przypadku produktów z krajowych zakładów;

To wszystko przekłada się na możliwość zaoszczędzenia znacznych środków finansowych. Jest to szczególnie ważne w przypadku Polski, która ma przed sobą konieczność wymiany szeregu typów sprzętu bojowego.

Jednak – nie oszukujmy się. W Polsce od lat brakuje jakiegokolwiek realnego myślenia strategicznego, które łączyłoby długofalowe potrzeby wojska i przemysłu z możliwościami finansowymi kraju.

Zamiast konkretnego programu mamy tak zwane „łatanie”. Efekty są widoczne gołym okiem. Ciągły “brak pieniędzy”, bo utrzymywanie szeregu typów uzbrojenia, w większości przestarzałego, generuje ogromne koszty.

Trzy typy samolotów bojowych w linii (F-16C/D, Mig-29M/A, Su-22M4/U3K), trzy typy armatohaubic (2S1 Goździk kalibru 122 mm, wz. 77 Dana kalibru 152 mm, Krab kalibru 155 mm), dwa typy czołgów (T-72/PT-91, Leopard 2) z których każdy korzysta z innej amunicji (125-mm i 120-mm), kilka typów pocisków przeciwpancernych (9M14 Malutka, 9M111 Fagot, Spike), kilka typów samochodów ciężarowych (Star, Iveco, Mercedes, MAN, Jelcz, DAF)…

Czas wprowadzić w życie strategię, która to wszystko uprości, równocześnie oszczędzając ogromne środki finansowe. Po to, aby móc je zainwestować w większe zakupy nowoczesnej broni.

Unifikacja wyposażenia Wojsk Lądowych – jak to powinno wyglądać.

Jak można zmniejszyć ilość typów wyposażenia w Wojskach Lądowych?

Jedna podstawowa platforma gąsienicowa, będąca podstawą do budowy:
• czołgu podstawowego,
• wozu zabezpieczenia technicznego,
• czołgu saperskiego,
• mostu towarzyszącego,
• artyleryjsko-rakietowego zestawu przeciwlotniczego,
• ciężkiego bojowego wozu piechoty,
• wozu dowodzenia.

Jedna podstawowa platforma kołowa w wersji ośmiokołowej, będąca podstawą do budowy:
• transportera opancerzonego w wersji bojowej,
• transportera opancerzonego w wersji wozu wsparcia ogniowego,
• transportera opancerzonego w wersji rakietowego niszczyciela czołgów (system rażenia precyzyjnego),
• moździerza samobieżnego kalibru 120 mm,
• transportera opancerzonego w wersji wozu dowodzenia,
• transportera opancerzonego w wersji wozu rozpoznania technicznego,
• transportera opancerzonego w wersji wozu pomocy technicznej,
• wozu walki elektronicznej,
• wozu rozpoznawczego (wersja sześciokołowa).

Jedna podstawowa platforma czterokołowa w wersji opancerzonej z wyższym zawieszeniem i „wanną przeciwminową” jako podstawa do budowy:
• transportera w wersji wozu rozpoznania,
• transportera w wersji wozu bojowego (patrolowego),
• transportera w wersji rakietowego niszczyciela czołgów (system rażenia precyzyjnego),
• transportera w wersji dla sił specjalnych,
• transportera w wersji wozu dowodzenia i łączności.

Jedna podstawowa platforma czterokołowa w wersji nieopancerzonej jako podstawa do budowy:
• transportera w wersji wozu transportowego,
• transportera w wersji wozu dowodzenia i łączności,
• transportera w wersji wozu dla sił specjalnych,
• transportera w wersji wozu przeciwlotniczego.

Photo by saigneurdeguerre on Foter.com / CC BY-NC-SA

Jedna podstawowa platforma w wersjach ośmiokołowej, sześciokołowej i czterokołowej z jednym silnikiem wysokoprężnym o różnych osiagach (uzyskiwanych dzięki zmianie oprogramowania i turbodoładowaniu) jako nośnik:

• armatohaubicy kalibru 155 mm,
• artyleryjskiej wyrzutni rakietowej,
• zestawu przeciwlotniczego,
• radiolokatora artyleryjskiego,
• kontenera dowodzenia i łączności,
• kontenera technicznego,
• platformy amunicyjnej,
• cysterny paliwowej (wody),
• platformy samozaładowczej (uniwersalny pojazd transportowy).

Unifikacja wozów Wojsk Lądowych powinna obejmować również elementy napędów i zawieszeń, czyli tego, co się najszybciej zużywa w pojazdach. Nawet w przypadku najtańszych elementów eksploatacyjnych oszczędności w skali kilku lat będą ogromne. Kilka przykładów podajemy poniżej.

Przykład pierwszy – stosowanie filtrów powietrza i paliwa, produkowanych przez krajowego producenta z tych samych materiałów – jeden rozmiar dla pojazdów z dużymi silnikami (powyżej 4 litrów pojemności skokowej), drugi dla pojazdów z mniejszymi (poniżej 4 litrów pojemności skokowej). Stosowanie tych samych filtrów paliwa we wszystkich pojazdach – jeden dla silników Diesla i jeden dla silników o zapłonie iskrowym.

Przykład drugi – stosowanie olejów silnikowych i przekładniowych w jak najmniejszej różnorodności – na przykład tej samej specyfikacji (jeden wysokiej klasy olej syntetyczny do silników, jeden wysokiej klasy olej syntetyczny do przekładni, wałów napędowych itd.).

Przykład trzeci – jeśli to możliwe stosowanie jak największej ilości zunifikowanych rozwiązań mechanicznych i elementów instalacji (rur układów dolotowych, przewodów paliwowych, mocowań itd.) do różnych typów pojazdów.

To proste rozwiązania, które uprościłyby logistykę i znacząco zmniejszyłyby koszty.

Oczywiście, niezwykle ważna będzie unifikacja systemów uzbrojenia Wojsk Lądowych. Pozwalałoby to na wykorzystywanie mniejszej ilości rodzajów amunicji. Przykłady podajemy poniżej.

Amunicja kalibru 120 mm:
• czołg podstawowy,
• kołowy transporter opancerzony w wersji „wozu wsparcia ogniowego”.

Amunicja kalibru 35 mm:
• bojowe wozy piechoty,
• kołowe transportery opancerzone,
• artyleryjskie i artyleryjsko-rakietowe zestawy przeciwlotnicze.

Kierowany pocisk rakietowy “średniego” zasięgu (do 20-25 km):
• ciężki transporter opancerzony w wersji rakietowego niszczyciela czołgów (system rażenia precyzyjnego),
• lekki transporter opancerzony w wersji rakietowego niszczyciela czołgów (system rażenia precyzyjnego),
• lekki pojazd bojowy,
• system przenośny (przewoźny) dla formacji lądowych, w tym dla Wojsk Obrony Terytorialnej,
• śmigłowiec uderzeniowy,
• śmigłowiec wsparcia pola walki,
• bezzałogowy system lotniczy rozpoznawczo-uderzeniowy klasy IV – MALE (Medium Altitude Long Endurance).

Przeciwpancerny pocisk rakietowy “krótkiego” zasięgu (do 4-6 km):
• bojowy wóz piechoty;
• kołowy transporter opancerzony w wersji bojowej,
• transporter w wersji wozu rozpoznania,
• system przenośny (przewoźny) dla formacji lądowych, w tym dla Wojsk Obrony Terytorialnej,
• śmigłowiec wsparcia pola walki,
• bezzałogowy system lotniczy rozpoznawczo-uderzeniowy klasy III – taktycznej krótkiego zasięgu.

Ciężki granatnik (zestaw rakietowy) wielozadaniowy:
• lekki pojazd bojowy,
• pododdziały Wojsk Lądowych,
• pododdziały Wojsk Specjalnych,
• pododdziały Wojsk Obrony Terytorialnej.

Lekki granatnik jednorazowy (w kilku wersjach, np. z głowicą kumulacyjną, termobaryczną, pzreciwbunkrową):
• pododdziały Wojsk Lądowych,
• pododdziały Wojsk Specjalnych,
• pododdziały Wojsk Obrony Terytorialnej.

Pocisk przeciwlotniczy bardzo krótkiego zasięgu:
• ciężkie gąsienicowe zestawy artyleryjsko-rakietowe,
• artyleryjskie i artyleryjsko-rakietowe zestawy przeciwlotnicze (na różnych pojazdach, w tym na ciężarówkach dla obrony powietrznej obszaru kraju),
• śmigłowiec uderzeniowy,
• śmigłowiec wsparcia pola walki,
• bezzałogowy system lotniczy rozpoznawczo-uderzeniowy klasy IV – MALE (Medium Altitude Long Endurance),
• okręty wojenne,
• system przenośny (przewoźny) dla formacji lądowych, w tym dla Wojsk Obrony Terytorialnej.

Photo by Defence Images on Foter.com / CC BY-NC-ND

Dlaczego warto?

Jak widać na przykładach, liczbę posiadanych typów uzbrojenia można znacząco zmniejszyć.

Mniejsza ilość platform, typów uzbrojenia i amunicji to:
• niższe koszty opracowania (pozyskania) i wdrożenia – możliwość pozyskania większych ilości uzbrojenia,
• niższe koszty produkcji (pozyskania) – produkcja masowa a nie małoseryjna,
• niższy koszt pozyskania licencji w przeliczeniu na koszt jednostkowy uzbrojenia,
• niższe koszty logistyki – przechowywania i dostarczania,
• łatwiejsze i szybsze naprawy, co przekłada się na szybsze (i tańsze) przywrócenie sprzętu do sprawności,
• możliwość łatwiejszego wdrożenia rozwiązań do produkcji w polskim przemyśle – mniejsze koszty przystosowania parku maszynowego, szkolenia personelu itd.

W kolejnych odcinkach przyjrzymy się możliwości unifikacji uzbrojenia innych rodzajów sił zbrojnych.

Opracowanie:
ML/TSFE
Triple Sea Foundation Experts

MENU

-> POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

-> ANALIZY TSFE

-> OPINIE TSFE

-> TO CO WAŻNE

-> KONFERENCJE I WYDARZENIA

-> O NAS

-> TSFE NA FACEBOOK

-> TSFE NA TWITTER

-> POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Dodaj komentarz